|
|
|
|
|
|
|
|
Denizden Enerji Elde Edilir mi? |
|
|
|
Tarih : 05.05.2009 - 09:44:41 |
|
| Dünyaya baktığımızda karadan çok suyla kaplı olduğunu görürüz. Rakamlarla ifade edecek olursak dünyanın 70i sularla kaplıdır. Bu devasa büyüklük bizlere suyun doğal gücünden yararlanıp enerji elde etmek konusunda ümit vermektedir. |
|
|
|
Dünyaya baktığımızda karadan çok suyla kaplı olduğunu görürüz. Rakamlarla ifade edecek olursak dünyanın %70i sularla kaplıdır. Bu devasa büyüklük bizlere suyun doğal gücünden yararlanıp enerji elde etmek konusunda ümit vermektedir. Dalga enerjisi suyun muazzam kuvvetinden faydalanabilmemizi sağlar. Bu gücün bir kısmı bile kullanılabilse dünyanın büyük bir kısmının elektrik ihtiyacı karşılanabilir. Gerçekçi hesaplara göre şu anki teknoloji ile dalga enerjisinden dünyanın elektrik ihtiyacının %10 u karşılanabilir. Oysa teorik olarak okyanuslarda bulunan dalga enerjisinin sadece %20 si bile tüm dünyanın elektrik ihtiyacını karşılayabilir. Çevre kirliliğine yol açmadan, tükenmeyecek olan yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan dalga enerjisi çalışmaların artması ile birlikte son zamanlarda önem kazanmıştır. Okyanus ısısı termal enerjiden, gelgitler, dalgalar, akıntılar da mekanik enerjiden elektrik üretiminde kullanılmaktadırlar. Dalga enerjisi, güçlü rüzgarların bulunduğu denizlerde daha verimli olmaktadır. Avusturalya, California, Güney Afrika bu bölgelerden bazılarıdır. Deniz dalga enerjisinin kökeninde rüzgar enerjisi vardır. Suyun altında kurulan düzenekle dalgaların hareketlerinden tulumba çalışması gibi bir taraftan dalga girip çıkarken üst taraftan ise hava giriş çıkış yaparak türbinleri çalıştırırak elektrik enerjini üretir. Böyle tek bir ünitenin ürettiği elektrik enerjisi yaklaşık olarak 1 MW kadardır. Yüzey dalgalarından ise sahile kurulan tesislerden elektrik üretimi yapılır. Dalga enerji dönüştürücülerinde genel olarak Şekil 1’de özetlenen sistemler ve işlemler kullanılmaktadır.
1970 lerden sonra mühendisler dalga enerjisini toplamakla ilgili birçok method geliştirmiş ve uygulamışlardır. Bu metodlar sahil kıyılarında, sahile yakın yerlerde veya açıkdenizlerde kullanılabilir. Birçok cihaz kıyıya yakın veya uzak olması farketmeden çapalarla deniz zeminine sabitlenir. Aşağıda belli başlı dalga enerjisi dönüştürücüler ( WEC - wave energy converter ) tanıtılmıştır. Terminator : Dalga yönüne dik olarak yerleştirilen dalga enerji cihazları terminator olarak bilinir. Bu terminatörler dalgaya cevap veren hareketli bir parça ve sabit bir parçadan oluşur. Sabit parça deniz zeminine veya sahile sabitlenebilir. Hareketli parça yukarı ve aşağı hareket ederek arabalardaki piston görevini görür. Bu hareket türbini hareket ettirmek için gerekli olan havanın veya yağın sıkıştırılmasını sağlar. Terminator Çeşitleri Salınımlı Su Kolonu ( Oscillating water column - OWC ) : Salınımlı su kolonu dalga enerjisinden elektrik enerji üretilen terminator çeşitlerinden biridir. İki kapısı vardır. En alttaki kapı suyun içeri girmesini sağlar. Su tarafından sıkıştırılan hava dar kısımdan geçerek çıkıştaki türbini hareket ettirir. Dalga geri çekilirken içerdeki havayı boşaltacak bu hareket türbinin yeniden hareket etmesini sağlayacaktır. Bu sistemde normal bir türbin kullanılırsa su odaya girdiğinde ve odadan çıkarken türbin pervanesi farklı yönlere dönecektir. Bu durumda pervane durup durup çalıştığı için enerji üretimini azaltacaktır. Ancak wells türbini kullanıldığında bu türbinin özel yapısı sayesinde zaman kaybı yaşanmadan herzaman tek yöne doğru dönüş sağlanır ve daha verimli bir şekilde enerji üretilmesini sağlar.
Gelgit Enerjisi Gelgit hareketlerinin enerjiye dönüştürülme fikri 11. yüzyıla kadar dayanıyor. O zamanlar, değirmenciler tahıl öğütürken gelgit hareketlerinden faydalanıyordu. Şimdi ise, gelgit hareketlerinden doğan enerji, gelişmiş makineler vasıtasıyla elektrik enerjisine dönüştürülüyor. Okyanus seviyesinin günlük alçalıp yükselmesi anlamına gelen gelgitler, Güneş ve Ayın çekimiyle ortaya çıkıyor. Gelgit hareketlerinden elektrik üretmek için, alçalan ve yükselen gelgit arasındaki farkın en az beş metre olması gerekiyor. Yeryüzünde bu büyüklükte gelgitlerin bulunduğu yaklaşık kırk bölge bulunuyor. Körfezler, gelgit enerjisi üretmek için en ideal bölgeleri teşkil ediyor. Mühendisler gelgitlerden enerji elde etmek için bir halice veya körfeze boydan boya baraj veya barikat kurarak gelgitleri sıkıştırıyorlar. Gelgit barajın diğer tarafında yeterli su seviye farkını ürettiğinde geçitler açılıyor, su türbinlere doğru akıyor ve türbinler elektrik jeneratörleri vasıtasıyla elektrik üretiyorlar. Bir diğer gelgit teknolojisi olarak da gelgit çitleri tasarlanıyor. Gelgit çitleri, dev turnikeleri andırıyor. Bu turnikeler gelgitler olduğunda dönerek enerji üretecekler. Henüz dünyanın hiçbir yerinde gelişmiş gelgit çitleri yok, ancak Filipinlerde bu teknoloji için planlar yapılıyor. Gelgit enerjisinden yararlanmak için tasarlanan bir diğer yöntem ise suyun altına yerleştirilecek gelgit türbinleri. Avrupa Birliği yetkilileri Avrupa’da bu iş için uygun 106 bölge tespit ettiler. Ayrıca Filipinler, Endonezya, Çin ve Japonya’da gelecekte geliştirilebilecek sualtı türbini alanlarına sahipler. Gelgit enerjisinden, Rusya ve Fransa gibi ülkelerde, 400 kilo watt’tan 240 milyon watt’a varan kapasitelerde yararlanılıyor. Hesaplamalara göre yeryüzündeki okyanuslardaki gelgit hareketleri hergün devamlı olarak 3 bin milyar kilo watt enerji kapasitesi taşıyor. Bu enerjinin yüzde 2’sinin (toplam 60 milyar watt) elektrik enerjisine dönüştürülebileceği sanılıyor.
Okyanus Isısı Enerjisi (OTEC) Okyanuslar yeryüzünün yüzde yetmişinden fazla kısmını kaplayan alanlarıyla, çok büyük miktarda güneş enerjisi topluyorlar. Eğer bu enerjinin sadece binde biri elektriğe dönüştürülebilseydi, Amerika’nın enerji ihtiyacının yirmi katı kadar elektrik elde edilebilecekti. Okyanus ısısı enerji üretiminde, okyanusların güneşten topladığı ısıdaki enerji elektriğe dönüştürülüyor. Bu yöntemle elektrik elde etmek için yüzeydeki su sıcaklığı ile derindeki su sıcaklığı arasındaki farkın 20 derece olduğu yerler kullanılıyor. Uzmanlar bu iş için en elverişli bölgelerin Avustralya, Endonezya, Güney Amerika ve Afrika kıyıları olduğunu söylüyor. Okyanus ısısından enerji üretmek için kullanılması tasarlanan makinelerin yapımı oldukça pahalı olduğu için şimdilik bu konuda kayda değer bir uygulama bulunmuyor. Fakat araştırmacılar bu âletlerin ekonomik hale getirilmesiyle milyarlarca watt elektrik sağlanabileceğini söylüyorlar. Okyanus ısısı enerji üretim tesisleri kurulduğunda diğer canlılar için de faydalı etkileri olacak. Bu tesislerde derinlerdeki mineral bakımından zengin okyanus suyu kullanıldığı için, kıyıdaki bitkiler de bundan yararlanacak. Bunun yanı sıra, makineler vasıtasıyla deniz suyu tuzundan arındığı için sanayi ve tarımda kullanılabilecek bol miktarda su üretilecek. Araştırmacılar çok yakın zamanda bu enerji üretim yönteminin yavaş yavaş tükenmekte olan fosil kaynaklarının yerini alacağına inanıyorlar.
|
|
|
|
|
|
 |
126 Kişi Tarafından Okundu. |
|
Yorum ( 0 )
|
|
|
|
|
Kayıtlı Yorum Bulunmuyor. |
|
|
|
|
Bu Kateoriye Ait Diğer Başlıklar |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|